عضویت در خبرنامه الکترونیک

پایه‌های لرزان زیرساخت‌های ارتباطی اقتصاد

کد خبر: 68169
تاریخ انتشار: ۱۴ دی ۱۳۹۴ - ۸:۲۵ ق.ظ

باید پذیرفت که رشد کشورها با سطح توسعه ارتباط و فناوری اطلاعات سنجیده می‌شود و به طور قطع هر کشوری که از امکانات و یا زیرساخت‌های ارتباطی مناسبی برخوردار نباشد در رسیدن به توسعه بویژه در حوزه اقتصادی چندان موفق نخواهد بود.

به گزارش نداي مردم،امروز تأثیر فناوری ارتباطات و اطلاعات در توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع بر کسی پوشیده نیست. دیگر با ابداع روش‌های نوین ارتباطی و فراگیر شدن اینترنت و ماهواره‌ها، برنامه‌ریزی و تصمیم گیری برای هر نوع فعالیت توسعه‌ای در بخش‌های گوناگون اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اگر نگوییم غیر ممکن است، اما دور از ذهن خواهد بود. با این نگاه باید پذیرفت که رشد کشورها با سطح توسعه ارتباط و فناوری اطلاعات سنجیده می‌شود و به طور قطع هر کشوری که از امکانات و یا زیرساخت‌های ارتباطی مناسبی برخوردار نباشد در رسیدن به توسعه بویژه در حوزه اقتصادی چندان موفق نخواهد بود.
با وجود این، و با توجه به اهمیت موضوع این پرسش مطرح است که در آستانه ورود ایران به دوره پساتحریم آیا زیرساخت‌های فناوری ارتباطی و اطلاعاتی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور فراهم است؟
مشکل جدی
دکتر علی حکیم جوادی، رئیس سابق سازمان فناوری اطلاعات ایران در این باره به قدس می‌گوید : به لحاظ زیرساخت مشکل جدی نداریم؛ یعنی به نظرم زیرساخت‌های موجود بویژه در بخش ارتباطی پاسخگوی نیاز‌های توسعه اقتصادی کشور هستند، البته اگر یکپارچه، متمرکز و مدیریت شده باشند. به عنوان مثال اکنون در ضریب نفوذ تلفن ثابت وضعیت خیلی خوبی داریم و حتی نسبت به میانگین جهانی بالاتر هستیم و در شبکه دیتا هم همین طور.
وی با اشاره به اینکه بعضی‌ها تصور می‌کنند، ظرفیت زیرساخت‌ها پاسخگوی نیاز توسعه اقتصادی کشور نیست، از این رو به دنبال ظرفیت سازی هستند، تصریح می‌کند: در دنیا از دو روش برای نفوذ فناوری و افزایش ظرفیت استفاده می‌شود. در روش نخست که معمولاً در دنیای غرب انجام می‌شود، ابتدا بخش اقتصاد نیازهایش را مطرح و بعد سرمایه گذاری ارتباطی انجام می‌شود و عکس این روش هم را ژاپنی‌ها انجام می‌دهند؛ یعنی اول ظرفیت سازی می‌کنند تا بعدها نیازهایش ایجاد شود. اجرای این روش نیاز به سرمایه گذاری بالایی دارد و معمولاً به لحاظ اقتصادی خیلی مورد قبول نیست، بنابراین بهتر است ترکیب این دو روش را داشته باشیم.
رشد زیر ساخت‌ها
دکتر محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این زمینه نظر دیگری دارد. او که توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات را نوک پیکان توسعه اقتصادی کشور می‌داند، به قدس می‌گوید: اگر می‌خواهیم یک توسعه متوازن و پایدار داشته باشیم، نباید نسبت به توسعه «آی سی تی» در کشور بی‌تفاوت باشیم.
وی با اشاره به اینکه در گذشته کمتر به توسعه «آی سی تی» توجه شده است، تصریح می‌کند: در دو سال گذشته تلاش زیادی کردیم تا زیر ساخت‌های فناوری ارتباطی و اطلاعاتی را توسعه بدهیم، به طوری که زیر ساخت‌ها در این مدت به اندازه چهار برابر گذشته افزایش یافته است. به عنوان مثال پهنای باند داخل کشور از ۶۲۰ گیگابیت برثانیه اکنون به سه هزار گیگابیت بر ثانیه افزایش یافته است که امیدواریم تا دو ماه آینده این رقم به چهار هزار گیگابیت بر ثانیه برسد.
وی در همین زمینه از اجرای پروژه‌های متعدد خبر می‌دهد و می‌گوید: برای اینکه زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی پاسخگوی رشد و توسعه اقتصادی کشور در دوره پساتحریم باشد، طرح‌های گوناگونی در دست اقدام داریم که تا پایان امسال و یا حداکثر در سال آینده به بهره برداری می‌رسند. ضمن اینکه الان دستگاه‌های گوناگونی دارند به اینترنت و دولت الکترونیک متصل می‌شوند و رشد زیرساخت‌ها همزمان با رشد توسعه اقتصادی انجام می‌شود.
این اظهارات آقای واعظی نشان می‌دهد، هم اکنون زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری برای توسعه اقتصادی چندان فراهم نیست؛ موضوعی که البته بسیاری از کارشناسان این حوزه بر آن صحه می‌گذارند.
پاسخگوی توسعه اقتصادی
دکتر محمد رضا هدایتی، عضو هیأت علمی دانشگاه مخابرات یکی از این کارشناسان است که چنین باوری دارد و به خبرنگار ما می‌گوید: با وجود تلاش‌هایی که در دو سال اخیر شده است، اما نمی‌توان زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعاتی کشور را پاسخگوی نیازها دانست.
وی توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعاتی را نجات مملکت از بسیاری از بحران‌ها در آینده می‌داند و می‌گوید: در زمینه زیر ساخت‌های تأمین اینترنت در شهرها و بویژه در کلانشهر تهران، بشدت به تلاش بیشتر نیاز داریم. همین طور در حوزه ارتباطات مخابراتی و بین الملل نیازمند تلاش بیشتر هستیم.
وی با تأکید بر اینکه زیر ساخت‌های مخابراتی کشور در حوزه ماهواره به گسترش نیاز دارد، می‌افزاید: زیرساخت‌های مخابراتی ما در حوزه دریایی نیز ضعیف است، در واقع برهوتی بیش نیست؛ درارتباط با ارایه خدمات فیبردریایی، یک شرکت خارجی با ایران قرارداد دارد، اما با وجود دریافت ۳۸۰ میلیون دلار، هزار ادا و اطوار درمی آورد و سرانجام نیازهای کشور را تأمین نمی‌کند، درحالی که خودمان با توانمندی که در جوانان کشور وجود دارد، با صرف هزینه ۱۰ میلیون تومانی می‌توانیم در این حوزه نیازهای کشور را تأمین کنیم.
تصویر مبهم از زیر ساخت‌ها
دکتر میر عابدینی، استاد ارتباطات هم اعتقاد دارد، زیرساخت‌های فناوری ارتباطی و اطلاعاتی پاسخگوی توسعه اقتصادی کشور نیست. در واقع ما تصویر روشنی نه از وضعیت اقتصادی ایران داریم، نه از وضعیت ارتباطی و فناوری اطلاعاتی کشور. ضمن اینکه هنوز امکانات و احتیاجات ما در این حوزه مشخص نیست؛ زیرا تاکنون دولت الکترونیک در همه دستگاه‌ها و نهادها اجرایی نشده است و مردم در اغلب امور مجبورند، به مراکز مربوطه مراجعه کنند و این امر خود به تنهایی گویای وضعیت کشور در زمینه توسعه زیر ساخت‌های ارتباطی به منظور توسعه کشور در همه زوایاست.
تحریم‌های داخلی بدتر از تحریم‌های بین المللی
با این همه، پرسش دیگر که شاید ذهن برخی از خوانندگان را به خود مشغول کرده باشد، این است که چرا با وجود اهمیت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی هنوز وضعیت آن گونه نیست که انتظارات را برآورده کند؟ ریشه این مشکل کجاست و دولت یازدهم برای رشد زیر ساخت‌ها با چه چالش‌هایی مواجه است؟
هدایتی، عضو هیأت علمی دانشگاه مخابرات در پاسخ به قدس می‌گوید : به طور حتم تحریم‌ها و سرمایه گذاری نکردن در اینکه زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی توسعه نیابند، تأثیر داشته، اما با این حال نباید از نگاه منفی برخی‌ها به این حوزه غافل بود.
در گذشته و در مقاطعی، برخی از مسؤولان و مدیران کشور به دلایل گوناگونی چون امنیتی، افزایش پهنای باند برای کاربران معمولی را قبول نداشتند؛ یعنی تحریم داخلی از تحریم خارجی اثرگذارتر بود.
در چنین شرایطی، شاید یک چیزهایی به دست بیاوریم، ولی یک سری از فرصت‌ها هم از دست می‌رود. ما از یک سو بر گسترش گردشگری و صنایع دستی برای رسیدن به رشد اقتصادی تأکید می‌کنیم، از سوی دیگر ملزومات این مهم را که افزایش پهنای باند به منظور دسترسی آسان به اینترنت با سرعت زیاد است، فراهم نمی‌کنیم.
خلاصه کلام اینکه در حال حاضر زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی تا حدی پاسخگوی نیازهاست. به عبارت دیگر اکنون سازمان‌ها و مردم نیازهای خود را بر اساس امکانات و زیرساخت‌های ارتباطی رشد داده اند. خیلی‌ها به خاطر گران بودن اینترنت و سرعت کم آن حاضر نیستند سرمایه‌گذاری کنند. اگر دولت، اینترنت را ارزان و پهنای باند را به سه تا چهار برابر افزایش بدهد، آن وقت می‌توان رشد بازدهی اقتصادی کشور را دید. به هر حال اگر سقف نیازها را از صفر تا صد در نظر بگیریم، شاید زیرساخت‌های موجود پاسخگوی ۲۰ درصد نیازها باشد و برای بقیه آن باید هرچه بیشتر سرمایه گذاری کرد./قدس

دیدگاه کاربران