عضویت در خبرنامه الکترونیک

همت دولت برای بستن پرونده مسکن مهر

کد خبر: 84081
تاریخ انتشار: ۰۲ اسفند ۱۳۹۵ - ۲:۲۷ ب.ظ

افزایش سقف ۱۰۰ میلیون ریالی تسهیلات مسکن مهر را می توان گام دولت برای پایان بخشیدن به پرونده ای دانست که یک دهه حوزه عمرانی و اعتباری کشور را درگیر خود کرده است.

به گزارش نداي مردم، طرح مسکن مهر در سال ۱۳۸۵ و در ابتدای دولت نهم و همزمان با رشد جهشی قیمت مسکن در بازار، با رویکرد خانه دار کردن اقشار کم درآمد کلید خورد که اجرای آن بر واگذاری زمین رایگان از سوی دولت استوار بود.

در پروژه مسکن مهر قرار است در مجموع ۲ میلیون ۲۱۵ هزار واحد در یکهزار ۱۶۲ شهر با استفاده از تسهیلات بانکی و آورده متقاضیان تکمیل شود که بر اساس آمار تاکنون ساخت مسکن مهر در حدود ۸۰۲ شهر به پایان رسیده است.

این طرح که میراث ناهمگون دولت قبل برای دولت یازدهم به شمار می رود، با مشکلات عدیده ای از جمله مکان یابی نامناسب، نبود خدمات زیربنایی و روبنایی و فضاهای شهری مورد نیاز از جمله مدرسه، مسجد، کلانتری، مکان های ورزشی، مراکز درمانی، کتابخانه و مراکز فرهنگی و معابر مناسب رو به رو بوده است.

با وجود همه این مشکلات و همانگونه که رئیس جمهوری در ابتدای دولت یازدهم اعلام کرد که این دولت خود را متعهد به اتمام این پروژه می داند، کار تکمیل این واحدها و رفع نارسایی ها از ابتدای دولت یازدهم در دستور کار وزارتخانه های مرتبط بوده است.

تصمیم دولت یازدهم برای تکمیل واحدهای باقیمانده مسکن مهر، به عنوان پروژه ای که در دولت قبل ناقص و با مشکلات فراوان متولد شد،‌ نشان از تعهد و پایبندی دولت تدبیر و امید به حقوق شهروندی است و از این رو بسرعت در تلاش است این پروژه را در ماه های باقیمانده از عمر دولت به اتمام برساند.

**واگویه مشکلات اجتماعی و اقتصادی مسکن مهر

رئیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران در بیان مشکلات این طرح و با انتقاد از ساخت مسکن مهر در خارج از شهرها و بدون امکانات و تخصیص زیرساخت‌های لازم و گاهی روی زمین‌های کشاورزی، گفته بود: این طرح رشد بزهکاری و افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها را به دنبال داشت.

حسن محتشم این طرح را فاقد بسترسازی مناسب دانست و یادآور شد: در اقتصاد ایران بخش مسکن تنها بخشی بود که دولت در آن تصدی گری نداشت و حدود ۹۵ درصد کارها توسط بخش خصوصی انجام می شد، اما ورود دولت نهم و دهم به این عرصه نتیجه نامطلوب و ناموفقی را رقم زد که هنوز هم ادامه دارد.

رئیس انجمن انبوه سازان استان تهران خاطر نشان کرد: متاسفانه بدون برنامه ریزی اعلام کردند که سالی یک میلیون واحد مسکونی می‌سازند و در این راستا قرارداد بیش از دو میلیون واحد را منعقد کردند، اما در بیش از شش سال حدود ۱٫۵ میلیون واحد مسکن مهر ساخته شد.

به گفته وی، بسیاری از واحدهای مسکن مهر در خارج از شهرها و بدون امکانات ساخته شدند حتی در برخی استان ها از زمین‌های کشاورزی برای ساخت خانه استفاده شد که برخی از این واحدها در استان خوزستان به دلیل نبود امکانات زیربنایی و روبنایی از قبیل مدرسه، آب، برق، گاز، بیمارستان و سایر مراکز مورد نیاز بدون استفاده مانده است.

محتشم با بیان اینکه یکی دیگر از مشکلات مسکن مهر ایجاد تورم بود، گفت: در دولت قبل ۴۲۰ هزار میلیارد ریال به مسکن مهر تزریق شد که این خود سبب ایجاد تورم نزدیک به ۴۰ درصدی شد.

** همت دولت یازدهم برای سامان دادن به مسکن مهر

آمارها و مستندات نشان می دهد که بیش از ۴۵ درصد از کل واحدهای واگذار شده مسکن مهر در دولت تدبیر و امید به متقاضیان تحویل شده و بدون شک تلاش های دولت در این دوره نسبت به دوره قبل بسیار چشمگیر بوده است.

بررسی آخرین وضعیت مسکن مهر در شهرهای مختلف کشور حاکی از آن است پیشرفت فیزیکی این بخش از سوی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ۹۳ درصد، شرکت عمران شهرهای جدید ۸۵ درصد و همچنین فعالیت‌های وزارت راه و شهرسازی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ۹۴ درصد و در حوزه بافت های فرسوده شهری ۹۷ درصد است.

به تازگی «احمد اصغری مهرآبادی» قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور مسکن مهر در بیان آخرین وضعیت این طرح از وجود حدود ۲۸۹ هزار واحد به صورت نیمه ‌تمام در مراحل مختلف ساخت در طرح مسکن مهر کشور خبر داد.

وی گفت: ۲٫۳۵ درصد این واحدها در مرحله پی‌سازی، ۱۷٫۴۶ درصد در مرحله اسکلت، ۸٫۴ درصد در مرحله سقف، ۱۸٫۲۱ درصد در مرحله سفت‌کاری و ۵۳٫۵۹ درصد در مرحله نازک‌کاری قرار دارد.

وی خاطرنشان کرد: ۱۱۷ هزار واحد از واحدهای باقیمانده فاقد متقاضی است و ۲۲۹ پرونده دیگر با ظرفیت ۴۹ هزار واحد در مراجع قضایی و در حال رسیدگی است که در این میان ۱۲۳ هزار واحد به ویژه در شهرهای جدید وجود دارد که به شدت نیازمند منابع مالی است.

اصغری مهرآبادی گفت: ۱۶۶ هزار واحد از واحدهای باقیمانده فاقد متقاضی دارای پرونده در مراجع قضایی است که مقرر شده واحدهای در مراحل کمتر از سفت‌کاری به تعداد حدود ۸۲ هزار واحد از سوی سازمان‌های ذیربط به سرعت تعیین تکلیف شود.

وی، محدودیت منابع مالی اعم از تسهیلات بانکی و آورده نقدی متقاضیان، محدودیت منابع یارانه‌ای و تأمین نشدن به موقع برای کمک به تکمیل آماده‌سازی، راه دسترسی، دیوار حائل و مشکلات ناشی از عملکرد تعاونی‌های مسکن را از موانع موجود در مسیر ساخت و آماده ‌سازی پروژه‌های مسکن مهر در کشور عنوان کرد.

قائم‌ مقام وزیر راه و شهرسازی در طرح مسکن مهر یادآورشد: واحدهای فاقد تسهیلات با وجود پیشرفت فیزیکی با میانگین ۵۰ درصدی هم به خاطر موافقت نکردن بانک مرکزی با پرداخت تسهیلات به آنها از آمار مسکن مهر حذف شده است اما در پروژه‌ها همچنان وجود دارند.

مهرآبادی تاکید کرد: با این حال افزایش سقف تسهیلات مسکن مهر از ۳۰۰ به ۴۰۰ میلیون ریال علاوه بر تسریع تکمیل این واحدها در تامین خدمات زیربنایی، روبنایی و آماده‌سازی و محوطه ‌سازی بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

** تنگناهای اعتباری مسکن مهر

آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد که در دولت های نهم و دهم ۴۵۰ هزار میلیارد ریال یعنی معادل ۴۵ هزار میلیارد تومان خط اعتباری بانک مرکزی برای مسکن مهر درنظر گرفته شد.

بیانگر آن است که طلب بانک مرکزی از بانک مسکن از محل این خط اعتباری ۴۴۴٫۶۶۶ هزار میلیارد ریال است یعنی اینکه بانک مسکن در این مدت فقط توانسته پنج هزار و ۳۳۴ میلیارد ریال از این مبلغ را برگرداند.

با توجه به اثرات منفی این برداشت بر ارزش پول ملی، بانک مرکزی با اضافه برداشت از منابع این بانک برای مسکن مهر مخالف بود زیرا به عقیده مسوولان این بانک حدود ۴۳ درصد پایه پولی کشور مربوط به بدهی بانک مسکن به بانک مرکزی بابت تامین مالی طرح مسکن مهر است.

آثار منفی این استقراض موجب شد تا در دولت یازدهم و در تکمیل واحدهای مسکن مهر، موضوع تغییر منابع مورد نیاز از شیوه گذشته مورد تاکید قرار گیرد و نتایج جلسات کارشناسی بانک مرکزی و وزارت راه و شهرسازی برای تامین مالی مسکن مهر منجر به مصوبه شورای پول و اعتبار شد.

بر اساس این مصوبه، سقف فردی تسهیلات مسکن مهر از ۳۰۰ میلیون ریال به ۴۰۰ میلیون ریال افزایش یافت اما این شرط به آن افزوده شد که از منابع جدید بانک مرکزی برای آن استفاده نشود؛ با این اوصاف و با وجود افزایش سقف وام های مسکن مهر، بانک مسکن باید از محل منابع خود، تسهیلات این بخش را افزایش دهد.

در این راستا «محمدهاشم بت شکن» مدیرعامل بانک مسکن اواسط بهمن ماه امسال اعلام کرد: تاکنون این بانک برای تکمیل پروژه مسکن مهر ۵۰۵ هزار میلیارد ریال برای ۲ میلیون و ۳۵۹ هزار واحد مسکن مهر تسهیلات پرداخت کرده است.

بت شکن افزود: از این تعداد تاکنون یک میلیون و ۷۲۶ هزار و ۶۲۹ واحد تحویل متقاضیان شده و به مرحله فروش اقساطی رسیده است.

به گفته بت شکن، مصوبه اخیر شورای پول اعتبار برای افزایش تسهیلات پروژه مسکن مهر از ۳۰۰ به ۴۰۰ میلیارد ریال به شعبه های این بانک در سراسر کشور ابلاغ شده و برآورد ما این است که بانک مسکن برای تکمیل این پروژه ها به ۳۹۰ هزار واحد مسکن مهر تسهیلات ۴۰۰ میلیون ریالی پرداخت کند.

در اقدامی دیگر، مجلس شورای اسلامی نیز در جریان بررسی لایحه برنامه ششم توسعه و با تصویب ماده ۷۳ آن بانک مسکن را موظف کرد نسبت به تامین باقیمانده تعهدات خود و تامین منابع مورد نیاز مسکن مهر، بدون تعهد ساخت واحد جدید اقدام کند تا به این ترتیب پرونده مسکن مهر تا پایان سال ۱۴۰۰ بسته شود.

به نظر می رسد افزایش ۱۰۰ میلیون ریالی تسهیلات مسکن مهر و تزریق این منابع مالی به پروژه های باقیمانده به خصوص در شهر جدید پردیس، سبب تسریع در تکمیل واحدهای مسکن مهر در سطح کشور شود.

مدیرکل راه وشهرسازی استان تهران نیز معتقد است: با افزایش سقف تسهیلات فردی مسکن مهر از ۳۰۰ به ۴۰۰ میلیون ریال سرعت تحویل واحدهای مسکن مهر سرعت می گیرد و این به منزله افزایش قیمت ساخت نیست که برخی تصور می‌کنند.

محمد نادر محمدزاده با بیان اینکه برخی از پیمانکاران درصدد بهانه‌جویی برای افزایش قیمت ساخت هستند، گفت: تورم و قیمت مصالح ساختمانی افزایش نیافته که بخواهیم بپذیریم قیمت ساخت واحدهای مسکن مهر نیز باید رشد داشته باشد، ضمن اینکه افزاشی تسهیلات مسکن مهر می توان به تکمیل خدمات زیربنایی و سهم آورده متقاضیان مسکن مهر در شهر جدید پردیس کمک کند.

این مقام مسئول اظهارداشت: پروژه مسکن مهر در شهر جدید پردیس نیازمند یک برنامه ‌ریزی مجدد است و باید اذعان کنیم که در بررسی‌های قبلی به این نتیجه رسیده بودیم که واحدهای مسکن مهر پردیس، سال ۹۶ هم به اتمام نمی‌رسد، اما با افزایش سقف تسهیلات این بررسی‌ها و نتایج‌ها آن تغییر خواهد کرد.

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اظهار داشت: اکنون از ۷۵ هزار مسکن مهر پردیس تاکنون ۱۴ تا ۱۵ هزار واحد مسکونی آن تحویل متقاضیان شده است و ۴۰ هزار واحد در این شهر بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و افزایش سقف تسهیلات می‌تواند کمک بزرگی به تکمیل این واحدها شود.

محمدزاده با اشاره به اینکه قطعاً پروژه‌های مسکن مهر تا پایان دولت یازدهم به پایان می‌رسد اما شهر پردیس با سایر پروژه‌ها متفاوت است، گفت: در مجموع ۳۲۰ هزار واحد مسکونی مسکن مهر در سطح شهرهای این استان در دست احداث قرار گرفت که تاکنون بخش زیادی از این واحدها به متقاضیان واگذار شده است.

**چرایی تاخیر در واگذاری برخی واحدها

پیروز حناچی معاون معماری و شهرسازی وزیر راه و شهرسازی با اشاره به مشکلات فراروی دولت در تکمیل مسکن مهر می گوید: دولت تدبیر و امید برای تکمیل طرح های مسکن مهر هزینه ای به مراتب بیشتر از دولت قبل صرف کرده به شکلی که اگر در دولت قبل ۳۰ تا ۳۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت، امروز درصد پیشرفت طرح های مسکن مهر در کشور به ۹۰ و حتی ۱۰۰درصد رسیده است.

وی توضیح داد: دولت یازدهم از زمان آغاز بکار خود همواره در تلاش است که پرونده مسکن مهر تا پایان سال ۹۵ بسته شود اما با وجود پیشرفت ۶۰ درصدی مسکن مهر در این دولت، مشکلات زیربنایی و رو بنایی آن سبب شده روند واگذاری این واحدها با تاخیر انجام شود.

از این رو دولت علاوه بر افزایش سقف تسهیلات، کمک هایی را برای تکمیل این واحدها منظور کرده است که در این پیوند محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه در جریان سفر رئیس جمهوری به استان البرز، از اختصاص ۱۰ هزار میلیارد ریال برای کمک به تکمیل واحدهای مسکن مهر خبر داد.

انتظار می رود با تخصیص به موقع این منابع به وزارتخانه های نیرو و مسکن و شهرسازی، در کنار تکمیل این واحدها، مشکلات مربوط به خدمات رسانی به سایت های مسکن مهر رفع شود و دولت یازدهم بتواند در راستای عمل به منشور حقوق شهروندی، گره کور مسکن مهر را بگشاید.

دیدگاه کاربران