عضویت در خبرنامه الکترونیک
رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران :

معماری مساجد تهران همخوان با بافت شهری شود

کد خبر: 88606
تاریخ انتشار: ۱۱ شهریور ۱۳۹۶ - ۹:۴۲ ق.ظ

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران، با بیان اینکه معماری مساجد تهران همخوان با بافت شهری شود، گفت: ساخت مساجد مجلل و گران قیمت با هزینه‌های بالا ما را به اهدافمان در این عرصه نمی‌رساند.

به گزارش ندای مردم، مساجد به عنوان جایگاه عبادت مسلمانان، از مهم‌ترین نهادهای جامعه‌ اسلامی با کارکردی چندمنظوره به شمار می‌آیند و همواره در طول تاریخ اسلام در جامعه مسلمانان نقشی بنیادین داشته‌اند، در همین راستا توقع می‌رود تا در نظام جمهوری اسلامی ایران هم برای پرداختن به مباحث دینی و رفع موانع و مشکلات پیشروی مساجد به عنوان مبدأ شکل گیری انقلاب اسلامی، تلاش‌هایی شود.

در اولین جلسه کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر پنجم تهران، اعضای این کمیسیون به اتفاق آرا، محمد جواد حق‌شناس را به عنوان رییس این کمیسیون انتخاب کردند و ما در مصاحبه‌ای که پیش روی‌تان است تلاش کرده‌ایم تا برنامه ها و اولویت‌های کاری وی و کمیسیون متبوعش را در حوزه مساجد را جویا شویم.

ـ یکی از مشکلاتی که در شهر تهران با آن روبرو هستیم، کمبود تعداد مساجد است، که برای جبران این کمبود در پایتخت، شورای اسلامی شهر تهران ساخت ۴۰۰ مسجد محلی در طول چهار سال را تصویب کرد، اما بعد از پایان چهار سال، تنها تعداد کمی از این مساجد ساخته شد، برنامه شما در شورای اسلامی شهر تهران به منظور پیگیری این مصوبه و نیز رفع این کمبود چیست؟

ـ باور ما این است که در مدیریت شهری نمی‌توان به صورت جزیره‌ای عمل کرد، همان گونه که شورای دوم ادامه دهنده برنامه های شورای اول و شورای سوم ادامه دهنده برنامه های شورای دوم بوده است. این شورا نیز ادامه دهنده مصوبات و برنامه های دوره های پیشین خواهد بود.

یکی از اقداماتی که در شورای اسلامی شهر تهران مورد توجه قرار خواهد گرفت، رسیدگی به نقاط ضعف و قوت مصوبات گذشته ای است که اجرا نشده اند، زیرا که باید مشخصا بدانیم که اگر مصوبه ای بوده است که نتیجه بخش نبوده و یا به اهدافش نرسیده است، علت آن ناشی از چه مشکلاتی بوده است، بنابراین لازم است، در مورد مصوبات قبل آسیب‌شناسی با فضای عملیات و اجرا انجام شود تا بر اساس آن اجرای موارد تصویب شده را تسریع بخشیم.

یکی از مشکلاتی که معمولا در پارلمان و مدیریت شهری با آن روبرو هستیم، وجود مصوبات خوبی است که فرصت و زمینه اجرا پیدا نکرده اند که متاسفانه از این طریق لطمات زیادی هم دیده ایم، بنابراین تلاش ما در شورای پنجم تهران در این راستا خواهد بود که لوایح و برنامه هایی که توسط شهرداری ارایه می شوند و همچنین طرح هایی که در کمیسیون فرهنگی آماده می شوند، در صحن علنی شورای شهر مطرح و تصویب و زمینه اجرای آن‌ها فراهم شود.

در مورد مصوبه ساخت ۴۰۰ مسجد محلی در طول چهار سال هم تلاش خواهیم کرد که بررسی انجام دهیم که این مصوبه با چه نگاه کارشناسی تصویب شده است و چرا بعد از گذشت چهار سال تنها ۲۵ درصد آن تحقق یافته است و بررسی کنیم که دلایل عدم اجرای آن به مشکلات ساختاری و مدیریتی است یا به مشکلات مالی و بودجه ای مربوط می‌شود.

ـ در کنار پائین بودن سرانه مسجد، بحث تناسب آن نیز در تهران رعایت نشده است، یعنی برخی مناطق تهران بر مبنای جمعیت خود، از تعداد مساجد کافی برخوردار نیستند، برنامه شما برای یکسان سازی این تناسب چیست؟

ـ موضوع بسیاری مهمی که در این زمینه ابتدا باید مورد توجه قرار گیرد، این است که باید مشخص کرد که تعریف درست از سرانه مسجد چیست؟ یک زمان، سرانه، نسبت واحد مسجد به نفرات ساکن در شهر در نظر گرفته می شود، زمانی واحد مسجد نسبت به کسانی که در روز به شهر هم وارد می شوند و سکونت در شهر ندارند، مورد محاسبه است و یک زمان هم واحد مسجد نسبت به جمعیت افرادی است که برای اقامه نماز به مساجد می‌آیند، سنجش می شود، بنابراین ابتدا باید تعریف درستی نسبت به سرانه مسجد داشته باشیم و بعد در این زمینه شاخص های لازم برای برخورداری از آن را بیان کنیم.

برخی مواقع دیده می شود در محله ای مسجد به اندازه کافی وجود دارد، اما آن‌ها خالی از نمازگزار هستند، یعنی از لحاظ سخت افزاری مشکلی وجود ندارد، اما ارتباطی که باید میان شهروندان با مساجد برقرار باشد، ضعیف است و این مشکل اصلی است که به نظرم باید ابعاد این موضوع مورد بررسی قرار گیرد که چرا در برخی مناطق با وجود برخورداری از مسجد و صرف هزینه های بسیار بالا برای ساخت آن، حضور مردم در خانه های خدا کمرنگ است و مساجد خالی از جمعیت هستند.

برای رفع کمبود مسجد در تهران نیازی به ساخت مساجد مجلل و گران قیمت با هزینه های بالا نیست، زیرا چنین مساجدی نمی توانند ما را به اهداف‌مان در زمینه ساخت مساجد برسانند.

مساجد ما ضمن زیبایی باید معرف هنر ایرانی و اسلامی باشند و فضای ساخت آن‌ها نباید تنها کارکردی تک منظوره داشته باشد، مساجد در گذشته محل مراجعه بی‌پناهان و جایگاهی برای گفت و گو و تبادل افکار مختلف بوده‌اند، امروز هم تریبون مساجد باید محلی برای رسیدگی به مشکلات شهری و اجتماعی مردم باشد.

ـ ارزیابی شما از معماری مساجدی که امروز در حال ساخت هستند، چیست؟ آیا می توان روند فعلی ساخت و طراحی مساجد در کشور را همسو با پیشینه آن دانست؟

به نظر من معماری مساجد باید با بافت منطقه ای که در آن وجود دارد، همخوان باشد، برای مثال مسجدی که در بازار تهران احداث می شود، باید با بافت آن محیط منطبق شود، این معیارها در گذشته مورد توجه قرار می گرفت، با نگاهی به مساجد مدرسه عالی شهید مطهری و امام خمینی (ره) در محدوده بازار تهران، می بینیم که آن‌ها با فضا و ساختمان عمارت شمس العماره در آن منطقه همسان و سازگارند، بر این اساس امروز هم باید در معماری مساجد این معیارها لحاظ شوند.

ما نمی‌توانیم در ساخت و معماری مساجد به بافتی که در آن قرار گرفته‌اند، توجهی نکنیم، زیرا به طور مثال در صورتی که معماری مسجدی که در شهرک غرب و یا مجموعه اکباتان بنا می شود، متناسب با بافت آن مناطق باشد، می تواند برای اهالی آن منطقه جذاب و کمک کننده باشد.

با نگاهی به معماری ساختمان‌های شهر تاریخی یزد، می بینیم که معماری آن، مجموعه ای به هم پیوند خورده است و شهر از یک انسجام بصری برخوردار است، به طوری که خانه ها، بناها و مساجدی که در کنار هم قرار دارند، یک شکل و شمایل دارند که این مهم در نوع خود برای همه لذت بخش است، و دقیقا به همین خاطر علی القاعده در چنین بافتی نمی توان مساجد مدرن و سازه ناساگاز ساخت.

به اعتقاد من شهر ما باید هویت و شناسنامه داشته باشند و به همین میزان بناهای شهری هم باید دارای شناسنامه و هویت باشند، قابل قبول نیست که منازل مسکونی، ساختمان های تجاری، فرهنگی، مجامع عمومی همچون سینما و تئاتر از یک فرم و معماری و مساجد از یک فرم معماری دیگر تبعیت کنند.

همان طور که خانه های خدا چشم و چراغ شهرهای ما محسوب می شوند و از ماذنه آن ها، نوای ملکوتی و اذان به شهرها منتقل می شوند، در عین حال می‌توان با به کارگیری برخی از نمادهای مدرن در آن‌ها ،هویت شهر را نیز زنده نگه داشت.

ـ بر اساس نظر کارشناسان، ساخت مساجد تنها بر عهده دولت ها نیست و این نیازمند مشارکت مردمی است اما مشارکت مردمی نیازمند رفتارسازی است، به نظر شما این رفتارسازی تاکنون چقدر محقق شده و چه میزان در این زمینه کار صورت گرفته است؟

ـ سابقه ملت ایران، نشانگر علاقه مردم به دین و مذهب‌شان است و پرداختن به ساخت یا آباد کردن مساجد برای مسلمانان از اهمیت ویژه ­ای برخوردار است، از گذشته‌های بسیار دور مردم و خیرین در ساخت مسجد مشارکت داشته اند و اندوخته ها و پس اندازهای‌شان را برای ساخت این خانه‌های خدا صرف می کردند، به گونه ای که تک تک آجرها و فرش های مسجد با مشارکت مردم تهیه می شد، بر این اساس امروز هم باید زمینه مشارکت هر چه بیشتر مردم در ساخت خانه های خدا را بیش از گذشته فراهم کنیم.

توجه به مساجد و تلاش و اهتمام برای ارتقای منزلت و جایگاه آن‌ها، وظیفه ای است که در نظام اسلامی بر دوش همه کارگزاران، مسئولان و مردم است، بنابراین باید برای شکوفایی و اعتلای بعد ظاهری و معنوی مساجد تلاش کنیم.

امروزه مساجد برای جلب مشارکت مردم در تمام زمينه‎ها اعم از عمران مادي و معنوي آن‌ها نيازمند شيوه‎هاي نوینی هستند و این موارد از اموري هستند که نباید از سوي دست‎اندرکاران مساجد ناديده گرفته شوند زیرا در عصر کنونی باید در کشور به فکر ارتقاي سطح کمي و کيفي مساجد باشيم.

دیدگاه کاربران